Saturday, November 22, 2008

PANG-URI AT GAMIT NG GITLING

Hango sa http://mamsha.tripod.com/id43.html

Pang - Uri (Kayarian at Kaantasan)

Pang-uri – ay ang mga salitang naglalarawan o nagbibigay turing sa

pangngalan o panghalip.
¨ Pang-uring palarawan
Kayarian ng pang-uri

1. Payak – binubuo ng salitang ugat lamang.

Ha. Bilog , pula

2. Maylapi – binubuo ng salitang-ugat na may panlapi.

§ Mga panlaping mapanuring na madalas na ginagamit:

/Ka-/ ay nagpapahiwatig ng katangian ng relasyon o pag-uugnayan ng higit sa

isang taong binabanggit sa pangungusap.

Hal. Kalahi, kasundo

/kay-/ ay nagpapakita ng katangian ng isang bagay na

inilalarawan.

Hal. Kayganda, Kaysaya

/ma-/ nagpapakita ng katangian ng pangngalan o

panghalip

Hal. Matalino, Mahusay

/maka-/ nagpapakilala ng pagkikiayon o pakikisama.

Gumagamit ng gitling kapag ito ay

ikinakabit sa pangngalang pantangi.
Hal. Makabayan, Maka-Diyos

/Mala-/ nagbibigay ito ng kahulugang kaanyo o kahawig ng anumang katangiang isinasaad

ng salitang-ugat.

Hal. Malarosas, malaprinsesa

3. Inuulit – binubuo ng salitang inuulit.

1. Ganap – buong salita ang inuulit

Hal. Sira-sira

2. Di-ganap – bahagi lamang ng salita ang inuulit

Hal. Matatamis
4. Tambalan – binubuo ng dalawang salitang-ugat na inuulit
- Karaniwang kahulugan

Hal. Balikbayan

- Matalinhagang kahulugan

Hal. Bukas-palad



Kaantasan ng Pang-Uri

1. lantay – karaniwang anyo ng pang-uri.

ha. mayaman, pang-araro, palabiro, atb.

2. Katamtaman – naipapakita ito sa paggamit ng mga salitang medyo, nang, bahagya, nang kaunti, atb., o sa pag-uulit ng salitang –ugat o dalawang unang pantig nito.

hal. Medyo hilaw, mapurol nang kaunti, masarap-

sarap

3. Pinakamasidhi – Ito ay naipapakita sa pamamagitan ng

1). pag-uulit ng salita (hal. mataas na mataas)

2). paggamit ng mga panlaping napaka-, nag-…-an,

pagka- at kay-. (hal. napakalamig)

3). sa pamamagitan ng salitang (hal. Masyadong

nasalanta ng bagyo…)

No comments: