Saturday, September 6, 2008

Bahagi ng Pananalita

Pangalan -salitâ o bahagi ng pangungusap na nagpápakilala ng tao, bagay, lunán, gawâ o pangyayari.; gaya ng Budha, Hesukristo, Rizal, Husé, Doray, Pilipinas, Amérika, Himalaya; hayop, ibon, tubig, hangin, buhay, buti, kalákasan, karamdaman, pamalakad, paglulutò, pagkamatáy, pakiusap, páligsahan, palátuntunan, talátinigan, atb.

PANTUKOY ang si ay pantukoy sa ngalan ng tao
ang ang ay pantukoy sa ngalan ng mga bagay
ibá ang pantukoy na ng sa pang-abay at pangatníg na nang
sa, ang lalong maraming tungkulin sa pangungusap.
PANG-URÌ ang matandâ ay kalabáw
mapalad ang masalapî
sino ang tamád, dî ba ikáw?
PANGHALÍP ang ikáw ay pang-una sa pandiwà, ang ka ay panghulí
ibá ang atin sa amin
ang sino ay pantao, ang anó ay pambagay, nguni't ang alin ay pang-alinmán sa tao at sa bagay
PANDIWÀ sino ba ang gumagamót sa sakít mo?
ang nagsasabi nang tapát ay nákakasama nang maluwát
sa maís ay butil ang kinakain at dî busal
PANG-ABAY ibá ang kahapon sa kanginang hapon
ang walâ ay waláng máibibigáy
hindî ng dalaga at oo ng binatà ang pinag-úusapan
PANG-UKOL ang tungkól na pang-ukol ay ibá sa tungkól na pangngalan at tungkól na panghalíp
ang sa ay gamit sa lahát halos ng pang-ukol
PANGATNÍG kung ang pinag-uúsapan, at hindî pag
ang sapagka ay pinagkáugalian nang kabitán ng 't
ang subalì ay dî ginagamit kundî kung may násabi nang ngunì o dátapwâ

No comments: